BLOG Aantrekkende economie en falend geheugen

Door: Anjo Roorda, zelfstandig interimmanager bij TGIM

De aantrekkende economie stemt optimistisch. Maar waar kwam de crisis indertijd ook weer vandaan? Ik blader even terug naar de vlijmscherpe analyse van de progressieve Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz van 2010 onder de titel Freefall. America, Free Markets, and the Sinking of the World Economy. Wat de banken ons toen aandeden noemde hij de ‘Great American Robbery’, waar de Amerikaanse overheid voor 12.000 miljard dollar instapte: 80 procent van het BNP. Of dat nog eens kan gebeuren? Het kan nog erger. Stiglitz heeft indringende boodschappen, ook voor ons komende, hopelijk groene kabinet.

 De Amerikaanse banken wisten heel goed dat de rekening voor de risico’s die ze opstapelden uiteindelijk door de belastingbetaler zou worden voldaan. Nog onder Clinton slaagde een machtige Wall Street-lobby erin de wet te doen schrappen die de banken sinds de crisis van 1933 reguleerde: Glass-Steagall. De geest van de investeringsbanken nam bezit van het bankwezen en particulieren werden opgezadeld met een schuldenbubbel die schoksgewijs leegliep. Reregulering houden de banken tegen en niemand geeft een cent voor de verkiezingsbelofte van Donald Trump om de waarborgen van Glass-Steagall terug te brengen.

Balans

We vergeten altijd weer de geleerde lessen, memoreert Stiglitz. De krachten die het financieel systeem in de soep hadden laten lopen, bepaalden ook hoe het verder ging. Obama deed niet meer dan ‘de stoelen op het dek van de Titanic herschikken’, schrijft hij beeldend. We denken steeds dat een crisis de laatste is, maar deskundigen stellen dat de volgende crisis niet een kwestie is van of maar van wanneer. Ze voorspellen dat wanneer die komt, de uitgangssituatie slechter is en de crisis heviger. De crisis was hét moment om na te denken over de soort maatschappij die we willen, voor Stiglitz één zonder dominantie van materieel gewin over moraliteit.

‘Elke succesvolle economie omvat markt en overheid’, stelt Stiglitz, maar de balans tussen die twee is uit evenwicht sinds Reagan en de beide presidenten Bush. Toen te weinig doen heeft betekend: nu te veel doen. Nu het verkeerde doen betekent meer moeten doen in de toekomst. Gemaakte fouten hebben de crisis onnodig verlengd en de economie kwetsbaar gehouden door geringe efficiëntie en een gebrekkig concurrerend vermogen. De fouten van Bush en Obama zijn de kostbaarste uit de wereldgeschiedenis. De schade die de Amerikaanse crisis aan de zaak van de liberale democratie en een gebalanceerde markteconomie wereldwijd heeft toegebracht is volgens Stiglitz groter dan alles wat een totalitair regiem ooit had kunnen doen of zeggen.

Duurzaamheid

Stiglitz, die net als Piketty heeft geschreven over de risico’s van ongelijkheid, pleit voor een nieuw economisch model met innovatie gericht op duurzaamheid. Zoveel innovatie is gericht op besparing van arbeid, terwijl er zoveel werkloosheid is en zo weinig succes in het besparen op natuurlijke hulpbronnen: we riskeren een ecologische ramp. De ecologische schaarste goed uitdrukken in de prijzen: zoiets simpels zou al veel uitmaken.

Dat is ook de boodschap voor de Nederlandse kabinetsformatie, waar ondernemers druk op uitoefenen om echt te kiezen voor groen. Een beter economisch model moet zorgen voor zinvolle banen, fatsoenlijk werk voor wie dat zoekt en verkleining van de kloof tussen wie heeft en wie niet. Dat model moet volgens Stiglitz in een bewogen slot van zijn boek, bovendien zorgen voor een samenleving waarin ieder zijn aspiraties kan waarmaken en zijn potentieel kan benutten en waarin burgers hun idealen en hun waarden delen. Voor alles moet het garanderen dat we onze planeet het respect betonen dat deze op de lange termijn zeker opeist. Er komen zeker nieuwe crises, maar enig optimisme is terecht als we, ook in Nederland, leren van gemaakte fouten, doen wat in ons vermogen ligt en in onze keuzen politieke moed betonen.

Interim management voor de bevlogen opdrachtgever

Door: Roel Geers, partner Twynstra Gudde Interim Management

Het is mijn volle overtuiging dat interim management een uitstekende interventie is en blijft om daadwerkelijk een verandering binnen een organisatie tot stand te brengen. Met een professionele interim manager heb je direct kwaliteit aan boord. Je haalt een bekwame buitenstaander in huis, een met een frisse blik en vreemde ogen die dwingen. Alles bij elkaar ben ik van mening dat dit de juiste ingrediënten zijn om grote of kleinere veranderingen binnen een organisatie te kunnen realiseren.

Behalve om te helpen noodzakelijke veranderingen door te voeren, is interim management ook de aangewezen aanpak om te komen tot grote innovaties, het opzetten van nieuwe business modellen of hogere doelstellingen te bereiken waarbij nog onbekend is langs welke route de mooiste resultaten kunnen worden behaald. Om dergelijke ‘hogere’ doelen te bereiken, is creativiteit en bezieling nodig. Gaat het de betrokkenen om wat er wél kan, wordt er gedacht in kansen en mogelijkheden, weten we dat er fouten worden gemaakt en wordt het leren van die fouten tot een kunst verheven.

De start van zo’n traject is vaak een idee en een ideaal van een bevlogen opdrachtgever. Zo’n ideaal kan de wereld veiliger, gezonder, duurzamer of mooier maken. Of het gaat over de innovatie van business modellen of productinnovaties in een greenfield situatie. Ik ben van mening dat het altijd wijs is om in zo’n traject een interim manager aan te trekken die in staat is om samen met de opdrachtgever mooie vooruitstrevende ideeën en plannen tot een goed einde te brengen. Iemand met de juiste competenties, bekend met de markt of de branche, zonder de historische remmers vanuit de eigen organisatie. Iemand die met de nodige energie bezielend leiding gaat geven aan de realisatie van de idealen van de bevlogen opdrachtgever. De mensen bij Twynstra Gudde Interim Managment verdiepen zich in het DNA van de organisatie van de opdrachtgever. Het zijn professionals die beschikken over een veranderkundige en bedrijfskundige gereedschapskist waarmee ze bedrijven kunnen helpen om elke klus, hoe gecompliceerd ook, te klaren.

Ik ben graag bereid hierover meer informatie te verstrekken: roel.geers@tg.nl