Een centrale plaats voor het ‘waarom’

BLOG door: Ton van de Ven, partner Twynstra Gudde Interim Management

Onlangs las ik het boek Unboss van Lars Kolind. Sommigen zullen zeggen dat het een verzameling is van allerlei hedendaagse ideeën hoe organisaties anders in elkaar moeten zitten en moeten worden georganiseerd. Dat klopt deels, maar het is meer dan dat.

Al lezend herkende ik concepten en ideeën die ook terug te vinden zijn in andere theorieën. Ik zie overeenkomsten met name in opvattingen waarbij het ‘waarom’ een centrale plaats in neemt. Door de hectische wereld waarin we leven, is deze vraag misschien een beetje te veel naar de achtergrond verdwenen. En dat terwijl de vraag naar het waarom de meest essentiële vraag is die je kunt stellen. Het is niet voor niets de vraag die kinderen vanaf hun derde levensjaar eindeloos stellen.

Kernvraag

In veel organisaties is het waarom, of anders geformuleerd ‘waartoe zijn wij op aarde?’ niet meer leidend. Organisaties zijn vooral bezig met het behouden van hun continuïteit. In de profit sector betekent dit winst maken. In de non-profit is veel inspanning erop gericht om vooral aan alle systeemeisen te voldoen. Maar de kernvraag ‘wat is onze toegevoegde waarde aan de maatschappij?’ is vaak veel te weinig bekend en onvoldoende als richtsnoer gebruikt. Terwijl die toegevoegde waarde uiteindelijk natuurlijk wel de enige en ultieme toets is die bepaalt of je als organisatie ook op de lange termijn succesvol bent en mag blijven.

Niet gehecht

Dat dit gebeurt is overigens wel begrijpelijk. Een organisatie kan zeker de manager behoorlijk bezighouden. Dagelijkse uitdagingen helpen niet altijd om afstand te nemen en met helicopterview na te denken over waarom we doen wat we doen. Wat is de toegevoegde waarde die van ons wordt verwacht en maken we het ook echt waar? Zijn wij wel de geschikte partij voor de klus, kunnen anderen het misschien niet veel beter? Kort gezegd: onthechting is niet altijd even gemakkelijk als je er diep in zit.

Een goede interim manager kan dit vaak beter. Die is namelijk nog niet gehecht en moet dat ook niet worden. Wel heeft hij of zij die fundamentele nieuwsgierigheid om erachter te komen welke uitdagingen er moeten worden opgepakt en welke aanpak daarbij hoort. Door de externe positie is de interim manager vaak meer dan het zittende management in staat om de waaromvraag te stellen. Hij of zij is dé persoon die zich afvraagt welke bijdrage je als organisatie aan de maatschappij moet leveren en als maatstaf gebruiken bij de verbeteringen. Verbeteringen, die je als organisatie weer terugbrengen bij de bron: je plaats in de maatschappij. Geen organisatie is krachtiger dan een, die de maatschappij voorziet in een grote vraag en behoefte.

Viattence bestuurder doet boekje open

Twynstra Gudde Interim Management social event op 21 september 2017 ‘De ouderenzorg: voor welke keuzes je als bestuurder staat om goede zorg te verlenen.’

De Wet langdurige zorg (Wlz) veranderen in de Wet liefdevolle zorg. Dat is wat Viattence bestuurder Laurent de Vries zichzelf tot taak heeft gesteld. Viattence is specialist op het gebied van ouderenzorg op de Veluwe tussen Apeldoorn en Zwolle. Als gastspreker op het Twynstra Gudde Interim Management social event op 21 september jl. in Amersfoort hield De Vries een gloedvol betoog voor de interim managers. ‘We moeten samen zorgen vanuit de waarden aandacht, warmte, betrokkenheid en liefde.’

De uitgenodigde interim managers hadden van tevoren een artikel uit het Financieel Dagblad gekregen. Hierin houdt Kim Putters, de directeur van het SCP, een gloedvol betoog voor een hogere kwaliteit van leven in de ouderenzorg. ‘Met hetzelfde geld, maar met meer creativiteit. Door ruimte in de regelgeving te zoeken, meer lef van bestuurders en toezichthouders te verwachten, met meer aandacht voor sociale en psychologische aspecten van cliënten, moet het lukken om echt goede zorg voor ouderen te leveren’, zegt Putters in het FD. Hij haalt daar Viattence als voorbeeldinstelling aan.

Bestuurder met lef

Laurent de Vries weet dit tijdens het social event op een zeer persoonlijke en erg betrokken wijze toe te lichten. Hij spreekt over een ander paradigma. Viattence en een klein aantal instellingen hanteren dit paradigma en ontworstelen zich aan “het systeem”. Interessant, in het bijzonder voor de interim managers, is zijn grote persoonlijke commitment en hoe De Vries als bestuurder met dillema’s omgaat. Sprekend is bijvoorbeeld het feit dat hij het positieve bedrijfsresultaat van afgelopen jaar (€ 200.000,–) betreurt. Hij baalt omdat hij liever deze twee ton aan de zorg had besteed in plaats van de euro’s aan het eigen vermogen van de organisatie toe te voegen.

De Vries is een bestuurder met lef. Hij realiseert zich dat hij ook extra risico loopt. Bij een incident zou het namelijk zo maar kunnen gebeuren dat iedereen (met de nadruk op inspectie en/of pers) over hem heen valt. Juist omdat hij de grenzen opzoekt.

Hieronder in een overzicht hoe de Viattence bestuurder tegen de ouderenzorg aankijkt tegenover de visie van het gemiddelde, traditionele verpleeghuis. Al met al was het Twynstra Gudde Interim Management social event een bijzondere bijeenkomst, met veel interessante vragen en inbreng vanuit de zaal.