Steuntje in de rug ouderenzorg: Twynstra Gudde organsieerde op 1 februari jl. een bijeenkomst

Steuntje in de rug ouderenzorg: Twynstra Gudde organiseerde een bijeenkomst op 1 februari jl.

Door: Ton van de Ven, Partner TGIM

Wij publiceerden in april een blog met de titel ‘Wind tegen in de ouderenzorg’. Wij stelden dat het in deze sector guur weer is en hard waait. Dat het van bestuurders bijzondere stuurmanskwaliteiten vergt om koers te houden en gestelde doelen te bereiken. Om deze sector ook daadwerkelijk een helpende hand te reiken, organiseerde Twynstra Gudde een bijeenkomst op 1 februari jl. Tijdens dit event werden thema’s behandeld waar bestuurders uit de ouderenzorg het meest ongerust over zijn.

Ook gingen wij in op de actuele problematiek. We bundelden de kennis en kunde van Twynstra Gudde met de praktijkervaring van een groep bestuurders en andere externe partners die wij bereid waren hun ervaringen te delen.

Er kwamen acht thema’s aan bod:

  • Voldoen aan alle kwaliteitseisen
  • Hoe kom je aan voldoende goed personeel
  • Hoe ga je soepel om met in- en extern toezicht
  • Verhogen van de aantrekkingskracht van deze zorg
  • Vastgoedproblematiek
  • Competenties van het management
  • Zelfsturing, hoe pakken we dat het beste aan
  • Hoe nemen we de klant van vandaag en morgen als uitgangspunt.

Twynstra Gudde koos voor deze aanpak, omdat wij vinden dat de ouderenzorg een steuntje in de rug kan gebruiken. Wij weten dat er veel en goede zorg wordt gegeven, maar ook dat de branche de afgelopen tijd in de verdrukking is geraakt. Wij willen helpen de negatieve spiraal om te buigen en weer een positieve flow te krijgen in de sector. Daarbij kijken wij met een schuin oog naar het begrip ‘positieve gezondheid’ van Machteld Huber. Hierin ligt de focus niet alleen op de (gezondheid)problemen, maar vooral ook op wat de patiënt of cliënt wél kan. Vanuit kracht en positieve kwaliteiten krijgt hij of zij weer gemakkelijker regie over leven en gezondheid. De ouderenzorg kent veel kwaliteiten. Het is de uitdaging om de regie en het zelfvertrouwen in de branche weer terug te krijgen. Door vanuit sterkte de bestaande problemen aan te pakken, willen wij bijdragen aan het creëren van een gevoel van herwonnen trots. Wij willen voorkomen dat te veel energie verdwijnt door overmatig veel lijsten, controles, een negatieve houding en kritiek. Tijdens de bijeenkomst lieten wij zien dat er in de sector veel mooie en goede dingen gebeuren en aan veel ouderen goede zorg wordt verleend.

Deze bijeenkomst is geweest. Via deze link kunt u meer informatie hierover krijgen.

BLOG: Internet: van vrijheid naar verantwoordelijkheid

Door: Anjo Roorda, zelfstandig interimmanager bij TGIM

Internet en sociale media zijn in het defensief. Na optimistische jaren dringen nadelen en risico’s zich op. Informatie is onbetrouwbaar geworden en privacy handelswaar, digitale criminaliteit organiseert zich wereldwijd en vrije verkiezingen worden van buiten gemanipuleerd. Internet heeft ons afhankelijk en kwetsbaar gemaakt.

Managers, bestuurders en ondernemers gaan mee met de digitale trans­formatie en ontwrichten: doen ze dat niet, dan worden ze ontwricht. Toch hebben ze iets te kiezen. Maar eerst: drie spraakmakende critici achtereenvolgens over (internet en) politiek, economie en intermenselijke verhoudingen.

Couch potatoes

Vrijheid en verbondenheid, dat was de belofte van internet. Maar, stelt Evgeny Morozov in zijn boek ”The Net Delusion: How Not to Liberate the World”, dat is nog maar één gebleken illusie. Sociale media brengen geen omwentelingen of democratie en grote aantallen tweets staan niet voor echte betrokkenheid. Sociale media maken het geduldige politieke handwerk niet overbodig. Meer informatie betekent niet: meer waarheid, en meer informatietechnologie niet: meer vrijheid.

Grote ondernemingen, oppermachtig door informatietechnologie, reduceren staatsburgers tot couch potatoes. Internet zet de democratische staat onder druk, constateert Morozov, en de autoritaire staat brengt via internet toezicht, censuur en propaganda effectief bij elkaar. Die staat leert van het Westen dat televisie en internet vermaken, afleiden, afstompen en depolitiseren. Martelen hoeft niet meer om netwerken in kaart te brengen: daar is Facebook voor, dat Morozov vooral aan Kafka doet denken.

Donut

Net als in de politiek is in de economie niet alles winst. De interneteconomie is als een donut, schrijft Andrew Keen in “The Internet Is Not The Answer”: de velen die producten van waarde maakten, verdwenen in een gapend gat. Wizkids vermarkten nu gadgets als Instagram en een handjevol mensen maakt megawinsten. De heersers van Facebook en Google creëren bijna-monopolies als Amazon, vermommen verdienmodellen als trendy deeleconomie en schakelen iedereen in als onbetaalde leveranciers van data.

Het internet, ooit idealistisch begonnen, verloor gezamenlijkheid, een gedeeld fatsoen, misschien zelfs zijn ziel, stelt Keen, ten gunste van geld. Een economie van “winner-take-all” brengt nieuwe ongelijkheid en tweedeling, minder banen, piraterij en een overvloed aan content. In een alomvattend geheugenverlies zien we slechts het actuele, het directe, het nu. De ware mythe is dat we überhaupt communiceren.

Face-to-face

Ook tussen mensen is veel veranderd. Door onze mobieltjes vergeten we niet alleen het belang van face-to-face communicatie, stelt Sherry Turkle in “Reclaiming Conversation: The Power of Talk in a Digital Age” (2015), maar ook de vaardigheid, het verlangen ernaar en de lessen ervan. Generaties groeien op zonder door gesprekken ontwikkelde empathie en zonder het vermogen complexiteit te doorgronden. Een wereld van incidenten verliest samenhang, analyse, begrip en context. We laten ons onderbreken en beïnvloeden, meten ons slechts af aan anderen en verliezen het gevoel zelf in control te zijn.

Internet houdt unieke mogelijkheden maar de waarschuwingen zijn fundamenteel. Evgeny Morozov wil, om haat en vooroordeel op het internet tegen te gaan, aan de slag met de sociale, politieke en morele context van technologie. Andrew Keen zet in op herstel van ons collectief geheugen en meent dat we internet beter begrijpen door de lens van de 19de en 20ste eeuw. Hij vraagt democratische fora als het Europees Parlement de samenleving zinvol vorm te geven. Sherry Turkle tipt: ga de verleiding van apps uit de weg en begin de terugkeer naar conversatie bij het vermogen alleen te zijn.

Reflectie

Managers, bestuurders en ondernemers incorporeren internet in hun strategieën, producten en processen. Wat kunnen ze met nadelen en risico’s? Allereerst zelf kritisch blijven: ontwikkelingen niet blind volgen en voorspellingen (“dit gaat komen”) niet voor waar aannemen. Maatschappelijke en menselijke implicaties meenemen in digitale investeringen. Denken in termen van kwetsbaarheid en alternatieven. Investeren in digitale beveiliging. Producten alleen aan internet koppelen (Internet-of-Things) als dat dringend is. De overheid vragen de beschikbaarheid van digitale infrastructuur te verzekeren. Als elke staatsburger: onze democratische instituties beschermen.

En, in deze snelle tijd, bewust ruimte creëren: om mensen te spreken, om zich af te zonderen en om te reflecteren. Op de vrijheid van het internet bijvoorbeeld, die steeds meer verantwoordelijkheid vergt.

Voor reacties: aroorda@casema.nl of tgim@tg.nl

BLOG Aantrekkende economie en falend geheugen

Door: Anjo Roorda, zelfstandig interimmanager bij TGIM

De aantrekkende economie stemt optimistisch. Maar waar kwam de crisis indertijd ook weer vandaan? Ik blader even terug naar de vlijmscherpe analyse van de progressieve Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz van 2010 onder de titel Freefall. America, Free Markets, and the Sinking of the World Economy. Wat de banken ons toen aandeden noemde hij de ‘Great American Robbery’, waar de Amerikaanse overheid voor 12.000 miljard dollar instapte: 80 procent van het BNP. Of dat nog eens kan gebeuren? Het kan nog erger. Stiglitz heeft indringende boodschappen, ook voor ons komende, hopelijk groene kabinet.

 De Amerikaanse banken wisten heel goed dat de rekening voor de risico’s die ze opstapelden uiteindelijk door de belastingbetaler zou worden voldaan. Nog onder Clinton slaagde een machtige Wall Street-lobby erin de wet te doen schrappen die de banken sinds de crisis van 1933 reguleerde: Glass-Steagall. De geest van de investeringsbanken nam bezit van het bankwezen en particulieren werden opgezadeld met een schuldenbubbel die schoksgewijs leegliep. Reregulering houden de banken tegen en niemand geeft een cent voor de verkiezingsbelofte van Donald Trump om de waarborgen van Glass-Steagall terug te brengen.

Balans

We vergeten altijd weer de geleerde lessen, memoreert Stiglitz. De krachten die het financieel systeem in de soep hadden laten lopen, bepaalden ook hoe het verder ging. Obama deed niet meer dan ‘de stoelen op het dek van de Titanic herschikken’, schrijft hij beeldend. We denken steeds dat een crisis de laatste is, maar deskundigen stellen dat de volgende crisis niet een kwestie is van of maar van wanneer. Ze voorspellen dat wanneer die komt, de uitgangssituatie slechter is en de crisis heviger. De crisis was hét moment om na te denken over de soort maatschappij die we willen, voor Stiglitz één zonder dominantie van materieel gewin over moraliteit.

‘Elke succesvolle economie omvat markt en overheid’, stelt Stiglitz, maar de balans tussen die twee is uit evenwicht sinds Reagan en de beide presidenten Bush. Toen te weinig doen heeft betekend: nu te veel doen. Nu het verkeerde doen betekent meer moeten doen in de toekomst. Gemaakte fouten hebben de crisis onnodig verlengd en de economie kwetsbaar gehouden door geringe efficiëntie en een gebrekkig concurrerend vermogen. De fouten van Bush en Obama zijn de kostbaarste uit de wereldgeschiedenis. De schade die de Amerikaanse crisis aan de zaak van de liberale democratie en een gebalanceerde markteconomie wereldwijd heeft toegebracht is volgens Stiglitz groter dan alles wat een totalitair regiem ooit had kunnen doen of zeggen.

Duurzaamheid

Stiglitz, die net als Piketty heeft geschreven over de risico’s van ongelijkheid, pleit voor een nieuw economisch model met innovatie gericht op duurzaamheid. Zoveel innovatie is gericht op besparing van arbeid, terwijl er zoveel werkloosheid is en zo weinig succes in het besparen op natuurlijke hulpbronnen: we riskeren een ecologische ramp. De ecologische schaarste goed uitdrukken in de prijzen: zoiets simpels zou al veel uitmaken.

Dat is ook de boodschap voor de Nederlandse kabinetsformatie, waar ondernemers druk op uitoefenen om echt te kiezen voor groen. Een beter economisch model moet zorgen voor zinvolle banen, fatsoenlijk werk voor wie dat zoekt en verkleining van de kloof tussen wie heeft en wie niet. Dat model moet volgens Stiglitz in een bewogen slot van zijn boek, bovendien zorgen voor een samenleving waarin ieder zijn aspiraties kan waarmaken en zijn potentieel kan benutten en waarin burgers hun idealen en hun waarden delen. Voor alles moet het garanderen dat we onze planeet het respect betonen dat deze op de lange termijn zeker opeist. Er komen zeker nieuwe crises, maar enig optimisme is terecht als we, ook in Nederland, leren van gemaakte fouten, doen wat in ons vermogen ligt en in onze keuzen politieke moed betonen.

Interim management voor de bevlogen opdrachtgever

Door: Roel Geers, partner Twynstra Gudde Interim Management

Het is mijn volle overtuiging dat interim management een uitstekende interventie is en blijft om daadwerkelijk een verandering binnen een organisatie tot stand te brengen. Met een professionele interim manager heb je direct kwaliteit aan boord. Je haalt een bekwame buitenstaander in huis, een met een frisse blik en vreemde ogen die dwingen. Alles bij elkaar ben ik van mening dat dit de juiste ingrediënten zijn om grote of kleinere veranderingen binnen een organisatie te kunnen realiseren.

Behalve om te helpen noodzakelijke veranderingen door te voeren, is interim management ook de aangewezen aanpak om te komen tot grote innovaties, het opzetten van nieuwe business modellen of hogere doelstellingen te bereiken waarbij nog onbekend is langs welke route de mooiste resultaten kunnen worden behaald. Om dergelijke ‘hogere’ doelen te bereiken, is creativiteit en bezieling nodig. Gaat het de betrokkenen om wat er wél kan, wordt er gedacht in kansen en mogelijkheden, weten we dat er fouten worden gemaakt en wordt het leren van die fouten tot een kunst verheven.

De start van zo’n traject is vaak een idee en een ideaal van een bevlogen opdrachtgever. Zo’n ideaal kan de wereld veiliger, gezonder, duurzamer of mooier maken. Of het gaat over de innovatie van business modellen of productinnovaties in een greenfield situatie. Ik ben van mening dat het altijd wijs is om in zo’n traject een interim manager aan te trekken die in staat is om samen met de opdrachtgever mooie vooruitstrevende ideeën en plannen tot een goed einde te brengen. Iemand met de juiste competenties, bekend met de markt of de branche, zonder de historische remmers vanuit de eigen organisatie. Iemand die met de nodige energie bezielend leiding gaat geven aan de realisatie van de idealen van de bevlogen opdrachtgever. De mensen bij Twynstra Gudde Interim Managment verdiepen zich in het DNA van de organisatie van de opdrachtgever. Het zijn professionals die beschikken over een veranderkundige en bedrijfskundige gereedschapskist waarmee ze bedrijven kunnen helpen om elke klus, hoe gecompliceerd ook, te klaren.

Ik ben graag bereid hierover meer informatie te verstrekken: roel.geers@tg.nl

BLOG ‘Wind tegen in de ouderenzorg’

Aanpakken en koers houden

Door: Paul Smits, Partner TGIM

Stel je eens voor dat je als zorgbestuurder met je team aan een zeilevenement meedoet. Niet zomaar een beetje varen, maar een bloedserieuze wedstrijd zoals de Volvo Ocean Race. Supersnelle boten, volle concentratie, streng geselecteerde mensen aan boord, ieder met een eigen taak en volledig op elkaar ingespeeld.

Op het scherp van de snede op weg naar de finish. Winnen is het doel, maar niet elke etappe gaat voor de wind. Eén foute inschatting van een teamgenoot en de gevolgen zijn rampzalig. Jij als ‘schipper’ moet elk moment de juiste beslissingen nemen om koers te houden en op stoom te blijven. Een enorme uitdaging waarbij het uiterste van de hele ploeg wordt gevraagd, zeker als de wind aantrekt en bovendien uit een ongunstige richting komt. Aan boord leer je als nergens anders over leiderschap, samenwerken, volhouden en juiste keuzes maken, maar alleen als het hele team bereid is naar elkaar te luisteren.

Tijd voor actie
Vergelijk deze situatie met de zorg. De zorg ligt al langere tijd onder een vergrootglas. Werknemers hebben het zwaar, care ligt onder vuur, niets is goed, veel cliënten zijn (soms terecht) ontevreden, media zitten er boven op, er is veel kritiek van politiek, publiek en inspectie en ondanks de belofte van honderden miljoenen is er altijd gebrek aan geld en is de werkdruk enorm. Kort gezegd; de zorg heeft de wind fors tegen. Tijd voor actie, laveren, op tijd overstag gaan en zorgen dat de boot een minder onstuimige koers gaat varen. Aanpakken en koers zetten en houden daar gaat het om, maar doe het in de juiste volgorde om uiteindelijk de eindstrijd te halen. Kijk waar je heen wilt en hoe je daar het beste kunt komen. In plaats van tegen de wind (wat niet werkt), kun je beter aan de wind gaan varen. Dat kan gevaarlijk zijn, maar het levert wel wat op. Kom je die fase zonder kleerscheuren door, dan wordt het makkelijker. Dan kom je in de ruime wind.

Ga in gesprek
Navigeer weg van de lijstjes en kwaliteitskaders. Kijk daarvoor in de plaats naar je klanten, bewoners, patiënten en nog belangrijker; luister naar ze. Ga in gesprek met de mensen om wie het draait. Ontdek wat ‘jouw’ mensen, cliënten én medewerkers, denken over wat beter kan en onderzoek waar ze wel tevreden over zijn. Er gaat namelijk veel goed in de zorg, maar die positieve vibe wordt overschreeuwd door de vele regels waar zorg zich aan moet houden. Zorgbestuurders zijn inmiddels zo bang dat ze ‘geofferd’ worden dat ze zich gevangen voelen door wat administratief moet en het echte belang van de mensen waar het om draait over het hoofd zien. De zorg heeft veel analogie met wedstrijdzeilen. Constant de zeilen bijstellen, niet klagen over de wind, maar luisteren naar de wind en koers zetten en houden. Je eigen koers, want als het goed is weet je als zorgbestuurder als geen ander hoe je het beste resultaat voor alle betrokkenen kunt bereiken. Geen makkelijke opdracht in deze tijd, maar wel haalbaar. Maar misschien heb je als ‘schipper’ in de zorg een betrouwbare tweede stuurman nodig die meedenkt. Die je helpt alle boeien te zien en de juiste koers te bewaken. Schroom dan niet om contact op te nemen, wij weten als geen ander hoe de wind waait in de zorg.
paul.smits@tg.nl

BLOG ‘Organisaties, kunstmatige intelligentie, mensen en verhalen’

Anjo Roorda, zelfstandig interimmanager bij TGIM

Nieuwe tijden brengen nieuwe verhalen. Over de tomeloze groei van exponentiële organisaties bijvoorbeeld: zie mijn voorgaande blog. En over wat ondernemingen en overheden allemaal kunnen met Big Data en kunstmatige intelligentie: technieken die heel veel inzicht bieden maar die toch niet de hele werkelijkheid dekken. Historicus Yuval Noah Harari zet wezenlijke vragen op scherp over wat het betekent mens te zijn en méér dan een verzameling ‘biologische algoritmen’ en patronen¬herkenners.

Een slimme algoritme, meldt de genoemde Harari, heeft niet meer dan 300 ‘Likes’ nodig voor een haarscherp beeld van wie achter die voorkeuren schuil gaat. Alledaagse bezigheden krijgen door kunstmatige intelligentie verstrekkende gevolgen. Niet de spreekwoordelijke Big Brother die alles ziet schakelt ons uit: we hollen onszelf uit in een reeks van kleine, dagelijkse beslissingen en die voelen goed, want als platforms en algoritmen alles van ons willen weten voelt dat als aandacht en we zijn graag onderdeel van iets groters.

Kattenfilmpjes
Yuval Harari schrijft dit in zijn nieuwste boek, Homo Deus, door DWDD tot Boek van de Maand uitgeroepen en op weg, na Sapiens, zijn tweede wereldwijde bestseller te worden. Met ‘Deus’ (god) bedoelt hij dat we ons, nu honger, ziekte en oorlog ons minder bezighouden, richten op onster¬felijkheid, geluk en goddelijkheid. Voor die vermeende goddelijke almacht (en gratis internet en grappige kattenfilmpjes) leveren we betekenis in. Harari bepleit nadenken over onze keuzen

Algoritmen herkennen patronen, niet alleen in onze ‘Likes’. Als algoritmen ons beter kennen dan wij onszelf, schrijft Yuval Harari, waarom dan nog stemmen? Onze ‘vrije wil’ is al niet meer dan een verhaal: onze verlangens drijven ons en die verlangens bepalen we niet zelf. We zijn een kakofonie van stemmen en bestaan uit verschillende en vaak conflicterende entiteiten: één zelf ervaart en een andere zelf vertelt. Onze belangrijkste keuzen, schrijft Harari, maakt de verteller in ons: ik, dat is het verhaal in mijn hoofd.

Druk maken
Systemen hebben van zwevende kiezers geen last. Regeringen die de snelheid van de ontwikkelingen niet kunnen bijhouden worden obsoleet; de markt zal bepalen wat gebeurt. Geef een computer tijd en op den duur kan hij elke taak overnemen. Wat we op slimme systemen voor hebben: bewustzijn, is voor steeds minder taken nodig. Zelfs menswetenschap¬pen zijn ons gaan zien als een biologisch systeem van algoritmen. Waarom ons daar druk om maken?

Van geest en bewustzijn begrijpen we nog steeds heel weinig, maar in de ontwikkeling van de mens is veel van de waarnemingen van onze zintuigen verloren gegaan en de digitale revolutie kan een volgende reductieslag brengen, meent Harari. Zoals we met onze onder de zon ontwikkelde ogen maar een heel klein deel van het spectrum zien, onderzoeken we maar een heel klein beetje van de menselijke variatie (psychologisch onderzoek betreft vooral de verplichte proefkonijnen: Amerikaan¬se psychologiestudenten), weten we weinig of niets meer van de ooit rijke verzameling menselijke culturen, hebben we geen idee van de beleving van (andere) dieren en laten we ons vooral bepalen door tijdgebonden economische en politieke behoeften.

Nieuwe verhalen
Als we onze toch al gereduceerde geest kunstmatig uitbreiden, zoals Ray Kurzweil voorstaat in How to Create a Mind, doen we dat dan op basis van de juiste vooronderstellingen? Liefde, angsten en emoties zijn uitdrukkingen van miljoenen jaren opgebouwde praktische wijsheid. Organismen zijn misschien toch geen algoritmen, suggereert Harari, leven is mogelijk niet terug te brengen tot het nemen van beslissingen en vermoedelijk is ons leven toch niet gelijk te stellen aan data processing. Wat Harari noemt ‘dataïsme’ als nieuwe religie kritisch beoordelen is volgens hem ‘waarschijnlijk de grootste wetenschappelijke uitdaging van deze eeuw’ en ook ‘het meest urgente politieke en economische project’.

Systemen die ons het best kennen: Harari ziet er het einde in van het verhaal waarin de mens de wereld zin geeft. Willen we ons werkelijk zien als niet meer dan algoritmen? Geven we onszelf over aan kunstmatige intelligentie zonder bewustzijn? Harari nodigt ons uit daar goed over na te denken. Kunstmatige intelligentie, algoritmen en het Internet van Alle Dingen: ze vragen om verhalen waar we zelf ondanks, maar waarom niet ook vanwege onze onvolkomenheden nog steeds in voorkomen. Artificial Intelligence (AI) moet intelligente assistentie (IA) zijn, stelt Pulitzer Prize winnaar Thomas L. Friedman. Daarover een volgende blog.

Succesvol TGIM Social Event 6 april 2017

Vol krachtige discussie en oneliners

Regelmatig organiseert Twynstra Gudde Interim Management inspirerende bijeenkomsten voor haar interim managers. Ook begin april stond een zogenaamd TGIM Social Event op de agenda met als onderwerp ‘Leiderschap is een exponentiële werkelijkheid’.

Technologie verandert business modellen en creëert nieuwe mogelijkheden voor organisaties om relevant te zijn en te blijven. Hebben alleen bedrijven die adaptable to change zijn, overlevingskans en wat kun je als leider doen om nieuwe mogelijkheden te omarmen en als wapen in te zetten? Aan Theo Rinsema, de eer een inleiding te verzorgen en antwoord te geven op deze vragen.

Opruimen

Rinsema is onder andere ex-directeur Microsoft Nederland. Hij nam de aanwezigen mee langs een aantal technologische ontwikkelingen die de wereld in grote snelheid veranderen. Hij betoogde dat de Wet van Moore illustreert dat de voortgang van de techniek eigenlijk niet te beïnvloeden is, dat oude business modellen legacy zijn geworden en start-ups sexy, en dat alleen baanbrekende interventies continuïteit kunnen gaan bieden. Hij benoemde deze interventies als volgt: schaf de scorecard af, schaf de hiërarchie af, stop de interne focus en bouw oude technologie af. Met andere woorden, ruim de shit op. Dit opruimen zorgt voor nieuwe ruimte voor ondernemingspassie, waarbij we nieuwe technologieën moeten omarmen. De snelheid van nieuwe technologie zorgt namelijk voor een exponentiële ontwikkeling van diverse business modellen. Het is de kunst om de juiste richting te kiezen, aldus Rinsema. Je kunt de toekomst niet voorspellen, maar je kunt wel de toekomst van je onderneming creëren.

Oneliners

Over de razende snelheid van technologische vernieuwing ontspon zich tussen de aanwezigen en Rinsema een mooie filosofische gedachtewisseling over het vraagstuk of systemen voor mensen werken of mensen voor systemen. Deze discussie mondde uit in een aantal stevige oneliners; recover your passion, develop leadership, make failure an option en become right and left handed. Pakkende kreten die zeker een richting bieden voor beter handelen. De vraag of de techniek leidend wordt ten opzichte van de mensheid is nog niet te beantwoorden. De techniek is ons qua snelheid van ontwikkeling allang gepasseerd, maar de leiding (lijkt) nog niet overgenomen.

BLOG ”Invoering medische technologie in het ziekenhuis vereist een kritische blik op de organisatie’

Door René Drost, ingenieur in de zorg, verbonden aan Twynstra Gudde Interim Management

Ziekenhuizen worden steeds meer afhankelijk van technologie. De infrastructuur van een ziekenhuis bestaat uit een complex geheel van gebouw, voorzieningen voor gas, water en lucht, IT en een groot scala van losse medische apparatuur dat daar allemaal mee verbonden is. Het is een lange keten van afhankelijkheden. Als er ergens een schakel niet functioneert, dan heeft dat invloed op het verlenen van goede zorg. En al deze technologie verandert razendsnel.

Veilige zorg
De technologie bepaalt ook in grote mate de veiligheid van de verleende zorg. Denk aan het incident op de OK van het toenmalige Twenteborg ziekenhuis in 2006 waarbij een patiënt om het leven kwam. Het NIVEL doet onderzoek naar de invloed van technologie op de veiligheid in ziekenhuizen. Uit rapportages blijkt dat er jaarlijks bij circa 0,7% van alle meerdaagse opnames in Nederland sprake is van onbedoelde schade aan patiënten die gerelateerd aan het gebruik van medische technologie. Eind 2016 heeft IGZ gerapporteerd over de meldingen in 2015. Ongeveer een derde van alle meldingen betrof medische technologie. Er is dus alle reden voor raden van bestuur om aandacht te geven aan de veilige toepassing van medische technologie in het ziekenhuis.

Er zijn handvatten voor het goed organiseren van technologie. In de afgelopen jaren heeft NVZ een aantal praktijkgidsen gepubliceerd. De Federatie van Medisch Specialisten heeft inmiddels drie leidraden opgesteld. Er is door NVZ en NFU een minimale set van eisen gebundeld in het zogenaamde “Convenant Veilige Toepassing van Medische Technologie in de Medisch Specialistische Zorg” (tweede druk is in 2016 gepubliceerd). Deze set van eisen is door de inspectie van de gezondheidszorg omarmd en wordt sinds 2014 gebruikt als instrument voor toetsing en handhaving. Dat de inspectie dit serieus neemt, blijkt uit het feit dat inmiddels meerdere ziekenhuizen onder verscherpt toezicht zijn gesteld of een aanwijzing hebben gekregen. De eerste instructies van de inspectie over dit onderwerp dateren van 2002. Dat betekent dat dit dossier al zo’n 15 jaar speelt. Waarom duurt het zo lang?

Het implementeren van deze set eisen blijkt in de praktijk weerbarstig. Het gaat immers om de veilige toepassing van alle typen medische technologie zoals apparatuur maar ook om disposables, instrumenten, software en implantaten. En het is belangrijk dat alle zorgprofessionals bekwaam zijn om hiermee te werken. Implementatie gaat verder dan het afvinken van lijstjes. Natuurlijk moet er een structuur zijn waarin zeker wordt gesteld dat “mens en de machine” voldoen aan de eisen. Maar er moet ook een regelkring zijn om er voor te zorgen dat dat zo blijft. En de hele rits van uitzonderingen op de regel moet goed worden bewaakt: hoe gaan we om met spoedaanvragen, recalls en “compassionate use”, om er maar een paar te noemen.

Organisatie
De praktijk wijst uit dat je er dan nog steeds niet bent. De Governance Code 2017 vereist bovendien van raden van bestuur dat zij niet alleen goede en veilige zorg zeker stellen maar ook borgen dat er een cultuur is waarin deze zorg tot stand komt. Cultuur en structuur gaan hand in hand. Ziekenhuizen zijn groot, complex en staan niet te wachten op grote veranderingen. Toch is het nodig om kritisch naar de organisatie te blijven kijken. Zijn we eigenlijk nog wel nog wel ingericht op de wereld van snel veranderende technologie? Wat doen we goed en wat laten we liggen? Twynstra Gudde heeft een model ontwikkeld waarmee snel een analyse kan worden gemaakt of de organisatie in staat is om anno 2017 goede zorg met veilige technologie te leveren en aan de eisen van de inspectie te voldoen.

In contact komen met René?
Klik hier!

 

BLOG: ‘Meerdere lijns zorg niet in anderhalve dag geregeld’

Blog door Erik Betzema, professional in de zorg, verbonden aan Twynstra Gudde Interim Management

‘Marktverkenning voor de ontwikkeling van een gezondheidscentrum op landgoed Schakenbosch in de regio Leidschendam’. Dat was het uitdagende verzoek van  projectontwikkelaar Leeuwenpoort aan mij in het voorjaar van 2016. Verschillende eerste-, tweede- en derdelijnszorgaanbieders en de gemeente Leidschendam heb ik hiervoor benaderd en gesproken.

Tijdens dit proces merkte ik in eerste instantie dat sommige zorgaanbieders niet gewend zijn  om gevraagd te worden naar hun ideeën, wensen of verbeterpunten op het vlak van de gezondheidszorg in hun regio. Vaak komt het er voor hen op neer om al dan niet deel te nemen aan een concreet projectvoorstel. Sommigen konden niet veel met mijn open vragen. Anderen waren blij verrast dat zij nu eens niet een hapklare brok kregen voorgeschoteld.

Ook merkte ik aan de reacties van sommige grotere zorgaanbieders dat die meer intern gericht zijn. Kleinere zorginstellingen zijn meer bereid hun gedachten te laten gaan over de vragen die werden voorgelegd.

Geen verzamelgebouw
Uit de diverse gevoerde gesprekken bleek dat verbetering van de ouderenzorg belangrijk wordt gevonden en dat de sluiting van SEH en HAP in de regio, en de verplaatsing hiervan naar Den Haag, met zorg tegemoet wordt gezien. Uit de verzamelde informatie is  uiteindelijk een thema gedestilleerd, ‘Vitaliteit; gezond ouder worden’. Dit was voor alle partijen richtinggevend in hun uiteindelijke beslissing om de gesprekken over de precieze invulling hiervan voort te zetten. Met een verpleeghuis, fysiotherapeuten en huisartsen worden op dit moment gesprekken gevoerd met synergie tussen de verschillende zorgaanbieders als uitgangspunt. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om een bedrijfsverzamelgebouw te realiseren waar de zorgaanbieders allemaal hun activiteiten ontplooien zonder in het voordeel van de patiënt gezamenlijk vernieuwende activiteiten te ontplooien. Het ligt voor de hand meerdere zorgaanbieders ook uit de tweede lijn in een later stadium te benaderen.

Eerstelijnsverblijf
Een andere behoefte die bij eerstelijnszorgaanbieders werd gevoeld is om senioren niet onnodig in het ziekenhuis op te nemen. Als het niet anders kan, kan gebruik gemaakt van een faciliteit van de huisarts zelf, dus dichtbij huis en niet in een ziekenhuisomgeving. Dit heet in de zorgwereld Eerstelijnsverblijf (ELV). Tijdens de verkennende gesprekken met kandidaat zorgaanbieders is een verpleeghuis bereid gevonden om de verpleegkundige zorg hiervan te coveren. Ook andere zorgaanbieders die bij het project zijn betrokken, huisartsen en fysiotherapeuten, zijn enthousiast om deze mogelijkheid binnen hun activiteiten te integreren. De huisartsen nemen in dit model de medische verantwoordelijkheid op zich.

Daarnaast worden de zorgverzekeraars in de regio actief benaderd. Een zorgverzekeraar geeft aan dat zij het fenomeen ELV zien als een laatste middel. De eerste lijn moet zelf de zorg rondom een patiënt goed organiseren zodat een ziekenhuisopname als het even kan wordt voorkomen. Van grootschalige uitbreiding van EVL is zij geen voorstander.

Groen sein
Het project Schakenbosch gaat binnenkort een nieuwe fase in. Intentieovereenkomsten met de betrokken zorgpartijen worden ondertekend waarna individueel en gezamenlijk gekeken wordt op welke wijze er samengewerkt kan worden opdat het gezondheidscentrum een mooie toekomst tegemoet kan gaan. Als alle seinen op groen blijven staan zal het centrum in het voorjaar van 2019 haar deuren openen. Meerdere lijns zorg is niet in ander halve dag geregeld.

Erik Betzema
Betzema Zorgt
e.betzema@ziggo.nl

 

Social Event 7 februari 2017

Op dinsdag 7 februari vond het eerste Social Event van 2017 plaats. Deze bijeenkomst hebben we gewijd aan het bespreken van de actuele ontwikkelingen in onze branche en, belangrijker nog, hoe we als bedrijf én interim manager klaar kunnen zijn voor de vraag van morgen, ‘fit for the future’. Middels 3 verschillende workshops werd dieper op deze inhoud ingegaan. Na de workshops kwamen de 3 groepen terug met een stelling die, middels een stem-app, werd voorgelegd aan de gehele groep. Deze input is voor TGIM soms wat confronterend, maar als erg waardevol ervaren. Het gesprek werd voortgezet tijdens een gezellige maaltijd in ons restaurant. Aanwezigen: Hartelijk dank!

Bekijk dit filmpje voor een impressie van de avond:

[embed]https://youtu.be/KyxuFOgcrIg[/embed]